Institute for European Affairs is focusing on negotiations between Serbia and the EU as well as on strengthening the capacity of all sides involved in the process. Given the complexity and long duration of the process, the Institute brings together a large number of professionals and external experts with whom organises trainings, debates and other forms of capacity development. We want to contribute to enhanced understanding of Serbia-EU relations. The Institute provides multi-perspective trainings in order to enable active participation of professionals and citizens in the decision-making processes. The Institute actively advocates for fundamental reforms within the EU integration process and in cooperation with partners working on strengthening Serbia's capacity to face the challenges of the global world through collective action. The overall objective is active membership of Serbia in Euro-Atlantic framework for the benefit of all citizens.

Aleksandra Stojanov

 

Aleksandra Stojanov

Uvođenje seksualnog obrazovanja u osnovne škole kao način razumevanja I tolerisanja različitih seksualnih orijentacija I rodnih identiteta

Seksualno obrazovanje u osnovnim školama – tolerisanje različitih seksualnih orijentacija I rodnih identiteta

Septembra, 2014. godine, kao fakultativni predmet u srednjim školama u Vojvodini, uvedeno je seksualno obrazovanje, sa ciljem da đaci uče o seksualnoj zaštiti, seksualno rizičnom ponašanju, polno prenosivim bolestima, kada da stupe u seksualni odnos, I kako da neguju međusobne odnose.

Iako je to pozitivan korak ka razumevanju odnosa između partnera, kako emotivnih tako I seksualnih, sama činjenica da se predmet izvodi samo u Pokrajini, I to kao fakultativni predmet u srednjim školama, kao I da je jedan od najisturenijih argumenata za uvođenje seksualnog obrazovanja u škole zaustavljanje bele kuge u Srbiji I pospešivanje nataliteta, nam govori da naš sistem obrazovanja ne prepoznaje više različitih problema, kao ni šansu da se kroz seksualno obrazovanje, u relativno ranom periodu, mladi oslobode tabua, I prigrle sopstvenu, a I seksualnost drugih na najzdraviji mogući način.

Prvi problem je u tome što je program samo za srednjoškolce, a stručnjaci kažu da bi seksualno obrazovanje trebalo uvesti još u osnovnoj školi, jer deca tada ulaze u pubertet. U tom periodu dolazi do fizičkog sazrevanja, a psihičko sazrevanje u odnosu na fizičko kasni.

Takođe, srednjoškolci nisu dovoljno zainteresovani za ovaj predmet jer među njima vlada mišljenje da znaju sve o seksualnim, partnerskim I emotivnim odnosima.

Problem je i u tome što je predmet zapravo organizovan kao fakultativni program, koji možda daje informacije o prevenciji trudnoće I polno prenosivih bolesti, ali ne objašnjava kompleksnost odnosa partnera, kakve god seksualne orijentacije oni bili, za šta je potrebno više od jednog kursa.

U ovom trenutku u Srbiji nema sluha za korišćenje seksualnog obrazovanja u svrhu edukacije o različitim seksualnim orijentacijama I rodnom identitetu. Obrazovni sistem nije promenio tretiranje istopolnih zajednica u srednjoškolskim udžbenicima, a diskriminatorni sadržaj se primećuje kroz stigmatizaciju različite seksualne orijentacije od heteroseksualne. Takođe, u udžbenicima obaveznih predmetima poput biologije, psihologije I medicine može se naići na podržavanje negativnih predrasuda u odnosu homoseksualnost, što je veoma štetno za razvijanje svesti I empatije kod đaka.

Seksualno vaspitanje je mnogo šire od puke informisanosti, jer mladima pomaže da razviju veštine pregovaranja u partnerskoj vezi, kritičkog mišljenja, donošenja odluka, prepoznavanja i izbegavanja rizika, ali i razvijanju pozitivnog odnosa prema seksualnosti. Seksualna edukacija podrazumeva i zaštitu mladih od seksualnog nasilja i eksploatacije i tolerantni odnos prema različitim seksualnim orijentacijama. Seksualno vaspitanje počinje od rođenja. Znači, podrazumeva aktivnu ulogu roditelja i odgovornost obrazovnog sistema, medija i celokupne društvene zajednice.1

Da bi se seksualno obrazovanje sprovelo uspešno, ono mora biti dostupno svima. Dakle, nije dovoljno da samo škole u Vojvodini sprovode program edukacije mladih, već se to mora proširiti na čitavu teritoriju Republike Srbije.

Pored toga, čini se da program namenjen za srednjoškolce ne ide u korak sa vremenom u kome živimo, gde je većina srednjoškolaca imala prilike da sazna o svemu na temu seksa I partnerskih odnosa, što iz medija, što od okruženja, te ne čudi njihova nezainteresovanost za ovu temu. Seksualno obrazovanje bi trebalo uvesti od VI razreda osnovne škole, kada se deca po prvi put susreću sa svojom seksualnošću.

Takođe, treba izuzetno voditi računa o rodnom identitetu, kao I o seksualnoj orijentaciji. Tome treba da prethode intenzivni treninzi samim predavačima, kako bi oni najobjektivnije, bez predrasuda mogli svoja znanja da prenesu na mlađe. Treba staviti akcenat na to da LGBT populacija postoji, da ignorisanjem njenog postojanja u zvaničnim udžbenicima, oni neće nestati. Treba ohrabriti mlade različite seksualne opredeljenosti da žive svoj život I svoju seksualnost slobodno.

Svemu tome ima prostora ukoliko bi se seksualno obrazovanje uvelo bar kao izborni predmet u osnovne škole, I ukoliko bi se ozbiljno pristupilo edukaciji mladih, kako kroz radionice, tako I kroz teorijska predavanja.

Ukoliko bi se još u osnovnoj školi razbile osnovne predrasude o LGBT populaciji, bilo bi manje nasilja, homofobije, predrasuda, diskriminacije, jer obrazovani I osvešćeni mladi zapravo mogu da izleče jedno društvo svojim zdravim delovanjem.

Izvori:

Ljudska prava u Srbiji 2014, Beogradski centar za ljudska prava

Godišnji izveštaj o položaju LGBTIQ populacije u Srbiji za 2014 godinu, Labris

Nedeljnik Vreme

1 Nedeljnik Vreme, rubrika Vreme Obrazovanja

Show Buttons
Hide Buttons